تازه های مخابرات

تازه ترین دانستنی های دنیای مخابرات را در اینجا جستجو کنید

آشنایی با رادار پرنده E-2 Hawkeye

دلیل استفاده از رادارهای پرنده
توانایی رادارهای زمینی در برد، محدود است زیرا انحنای سطح زمین باعث کامل نبودن دید آن می‎‏گردد. با دانستن این مسئله، هواپیماهای حمله‏ور از ناحیهء کور زیر افق استفاده کرده و در ارتفاع کم پرواز نموده و بدین ترتیب از تعقیب رادار در امان می‏مانند.
این نقیصه در زمینهء راداری، از سالها پیش شناخته شده بود و تا امروز نیز نیروی پیش برنده‏ای در طراحی هواپیماهای رزمی بوده است. برای مثال بمب‏افکن B-1B برای نفوذ در پدافند هوایی دشمن، با قابلیت پرواز مافوق‏صوت و در نزدیکی سطح زمین طراحی شده بود.
نیروی دریایی ایالات متحده که اهمیت آسیب‏پذیری یک ناوگان کم‏تحرک را در برابر هواپیماهای مهاجم در ارتفاع پائین دریافته بود، بلافاصله پس از اتمام جنگ جهانی دوم، تمام توان خود را مصروف تکمیل پیش‏اخطار هوابرد با کارگذاری رادار بر هواپیماهایی که از ناوهای هواپیمابر عمل می‏کردند نمود و از این طریق، منطقهء کور از ناوگان خود، دور ساخت؛ لیکن سیستم‏های پیش‏اخطار هوابرد اولیه خوب کار نمی‏کردند.
آخرین مدل هواپیمای پیش‏اخطار مستقر بر ناوهای هواپیمابر نیروی دریایی ایالات متحده به نام E-2C Hawkeye ساخت کمپانی معظم گرومن، برای نخستین بار به سال 1975 به ناوگان دریایی پیوست. رادار پرندهء E-2C از نظر امکانات واقعن قابل تشخیص از اسلاف خود نیست. این هواپیما به یک رادار ساخت جنرال‏الکتریک از نوع AN/APS-20 مجهز شده است که از انواع رادار APS-20 ساخت دههء 1950 ولی با تغییرات شدیدن متفاوت، ‌مشتق شده است. ضمن اینکه سیستم‏های الکترونیک پروازی هواپیماهای سری E-2 به طور موثری در اندازه و توانایی‏ها، با گذشت زمان بهبود یافته‏اند، هواپیما به طور کلی، همان توربوپراپی است که برای نخستین بار در ماه اکتبر 1960 به پرواز درآمد.
هواپیمای E-2 بیانگر این واقعیت است که برای حمل سیستم‏های الکترونیک فوق مدرن، هواپیماهای عملگر با قابلیت بالا لازم نیست، بلکه این هواپیما باید دارای مداومت پروازی قابل قبول و چابکی لازم برای استفاده بر روی ناوهای هواپیمابر باشد. E-2 خود را در عمل به اثبات رساند: در سال 1965 در سواحل ویتنام بر روی ناوهایی یو‏اس‏اس کیتی‏هاوک و یو‏اس‏اس رنجر در خلال نبرد، هواپیما با دو نفر خلبان و سه نفر اپراتور سیستم‏ها، قادر بود که هواپیماهای ویتنام شمالی را جستجو کرده، ضربات عملیاتی را اداره نموده، اطلاعات را رله کرده، هواپیماهای در حال پرواز را به نحوی کنترل نماید که Task Force هواپیمابر را پوشش نمایند، مراقبت دریایی را برای کشتی‏ها ادامه داده و هواپیماهای آمریکایی را هدایت کند.
در حالی که هواپیماهای E-2 به طور گسترده‏ای در جنگ ویتنام مورد استفاده قرار می‏گرفتند، عملیاتشان توسط قابلیت اعتماد ناچیز سیستم‏های بحرانی به اشکال برمی‏خوردند، ضعفی که تنها در آخرین نمونه برطرف شده است؛ با همهء این احوال، مشتریان، حتا اگر تحت تاثیر نتایج بدست آمده با هواپیمای پیش‏اخطار قبلی خود قرار نگرفته باشند، نیاز به کاربری یک پیش‏اخطار پرنده برایشان ملموس است. به علاوه در جنگ ویتنام، نیاز به مراقبت ساحلی به اثبات رسید. تمام این مسائل، منجر به ایجاد یک برنامهء تکامل راداری جدید به نام APS-111 گردید که در سالهای 1965 تا 1967 در یک فروند E-2A به پرواز درآورده شد. این بار، سیستم بهبود قابل ملاحظه‏ای در قابلیت اعتماد کلی، تعمیر و نگهداری و همچنین توانایی تعقیب بهبود یافته بر اهدافی که بر فراز دریا پرواز می‏کنند بدست آورد؛ ضمن اینکه توانست برای نخستین بار، اهداف هوایی را بر روی خشکی نیز رهگیری نماید.
ورود به خدمت E-2C
بر پایهء برنامهء گستردهء تست پروازی، نیروی دریایی ایالات متحده در ژوئن 1968، قرارداری را با کمپانی گرومن برای تکمیل نوع C از E-2 منعقد ساخت؛ ضمن اینکه اصلاحات ساختاری در سیستم رادار APS-120 که در سال 1971 برای مدل C وارد خدمت شده بودند، ادامه یافت. اولین E-2C به تاریخ ژانویهء 1971 به پرواز درآمد و نخستین نمونهء تولیدی در ماه دسامبر 1972، وارد خدمت در نیروی دریایی شد. بر طبق آمارهای دقیق ارائه شده از سوی کمپانی گرومن به پنتاگون، کل مخارج تحقیق و تکمیل E-2C برابر 208 میلیون دلار بوده است که با احتساب برنامه‏های تحقیق و تکمیل مدلهای قبلی، کل هزینهء تولید E-2 به رقم 700 میلیون دلار رسید.
نخستین خرید E-2C مشتمل بر 28 فروند هواپیما بود و این هواپیماها با آهنگ تولید شش تا هفت فروند در سال، وارد خدمت در ناوهای هواپیمابر ایالات متحده می‏شدند.

برخی اصلاحات انجام شده
قابل توجه‏ترین اصلاح انجام شده بر روی رادار APS-120 که در مدل E-2C به کار گرفته شد، استفاده گسترده از کریستال جامد بود. پیشتر، از کریستال جامد در فرستنده‏های پرقدرت رادیویی استفاده شده بود. فرستندهء رادار نیز طبق برنامهء‌ تولیدی مشترکی بین RCA و جنرال الکتریک برای مرکز تکمیل نیروی هوایی ساخته شد.
افزودن توانایی رهگیری هواپیماها بر فراز خشکی بر روی رادار، چندان پرخرج از آب درنیامد و تنها 4.5 میلیون دلار هزینه دربرداشت؛ زیرا گیرنده‏های رادار، نیاز به طراحی مجدد نداشتند. رادارهای سری قبل، به هنگام پرواز بر فراز زمین، علائم دروغین بسیاری را دریافت می‏کردند. خلاص شدن از شر اغتشاشات زمینی، ممکن بود ولی کار سیستم، توسط علامات برگشتی اضافی، با اشکال مواجه می‏گردید. با این حال، بر فراز دریا، این سیستم تا آنجا تکامل یافته بود که تعقیب کاملن اتوماتیک، به راحتی ممکن می‏شد. اتوماتیک کردن رهگیری رادار بر فراز خشکی، به سال 1968 توسط استفاده از یک تجزیه و تحلیل کننده (آنالیزور) مرتبط با علائم رادیویی آغاز شد که در آن، هدفها را بر حسب سرعتشان، در یک پرتو مشخص می‏‎کردند.
اکثر رادارها از تکنیکهای نشان‏دهندهء هدفهای متحرک (MTI) برای جدا کردن و تمیز دادن هدفها از اعتشاشات استفاده می‏کنند که فرکانس علائم برگشتی از یک هدف متحرک را با علائم برگشتی یک هدف ثابت، مقایسه می‏کنند. همچنین سرعتهای مشخصی وجود دارند که موجب همسان شدن فرکانس علامات برگشتی از یک جسم متحرک با فرکانس یک هدف ثابت می‎گردند.
برد رادار E-2 تا سال 1968، تنها 40 مایل بود؛ از آنجا که داشتن یک برد موثر 250 مایلی برای یک رادار پیش‏اخطار هوایی مطلوب است، کار ارتقاء رادار E-2، با افزایش حافظه برای سیستم آغاز شد که در نتیجهء آن، جنرال الکتریک، رادار APS-120 را تکمیل کرده است که از سیستم پردازش اطلاعات بسیار پیشرفتهء راداری ARPS بهره می‏گیرد. این سیستم، نه تنها در برآوردن برد 250 مایلی، بلکه در کاهش دادن چشمگیر خطای رهگیری اتوماتیک اهداف پرنده در سرعتهای بالا را به اثبات رسانده است. ARPS می‏تواند به طور اتوماتیک، علامتهای اخلال‏کنندهء عمدی «اختلال» و غیرعمدی را بررسی و از ورود آنها به سیستم و پردازش اطلاعات نادرست، جلوگیری نماید. نخستین سیستم ARPS تولیدی، به تاریخ نوامبر 1976 بر روی E-2C شمارهء 34 نصب شد.
جهت تولید مدل C، پاره‏ای تغییرات در ساختمان بدنهء مدلهای E-2A/B انجام شده است تا قابلیت اعتماد بالا رفته و هزینهء نگهداری کمتر شود. این تفاوتها عمدتن در مواد سازندهء بدنه اجرا شده و برخی اجزاء که در معرض پوسیدگی بوده‏اند با نمونه‏های بهتری جایگزین شده‏اند. همچنین تغییراتی در جهت استحکام ارابهء فرود به جهت افزایش وزن مدل C، انجام شده است. موتور جدید توربوپراپ مدل C در قیاس با انواع قبلی، بازده بهتری دارد و میزان صعود هواپیما را در هوای گرم بهبود بخشیده است. سیستم خنک کنندهء سیکل بخار برای فرستندهء رادار که نقطهء ضعف Hawkeye به شمار می‏رود، کاملن مورد طراحی مجدد قرار گرفته است تا عملیات خنک کنندگی و گرم کنندگی را بهتر انجام داده و قابل استفاده روی عرشهء ناو در هر آب و هوایی باشد. سیستم رادار جدید، دارای بار گرمایی بیشتری نسبت به نمونه‏های قبلی خود است که بالطبع نیاز به یک سیستم خنک کنندهء جدید را می‏طلبد؛ بدین جهت سیستم جدید خنک کننده در در موقعیت سمت راست بدنه نصب شده است. همچنین کنترلهای پروازی بهبود یافته و نیاز کمتری به فشار خلبان بر فرامین نیاز است.
برخی سیستم‏های الکترونیک
* رادار AN/APS-120 ساخت جنرال الکتریک به عنوان رادار پیش‏اخطار هوابرد با دقت بسیار بالاست که کامپیوترها و نمایشگرهای یکپارچه‏سازی شده را با اطلاعات کسب شده از ورودی سنسورها تغذیه می‏کند. به منظور رهگیری دقیق‏تر اهداف هوایی و مراقبت در آسمان، سطح رادار دربرگیرندهء یک نشان‎‎دهندهء هوابرد متحرک به نام AMTI است که جستجو و رهگیری هدفهای پنهان در علائم بازگشتی زمینی یا دریایی را امکان‏پذیر می‏سازد. همچنانکه قبلن اشاره شد، رادار جدید APS-120 دارای حساسیت افزایش یافته در جهت رفع اغتشاش و پارازیت می‏باشد، ضمن اینکه قادر است اهداف دروغین را تشخیص دهد. این سیستم جدید AMTI، جانشین سیستم ضعیف و آنالوگ قبلی موجود در ASP-120 شده است.

* سیستم پیشرفتهء تشخیص هواپیمای خودی از دشمن: IFF
این سیستم، علائم سوالی را به هواپیماها می‏فرستد، اگر هواپیمای دریافت کنندهء این علائم خودی باشد، به طور خودکار توسط سیستم تعبیه شده در هواپیمای خودی، علائم لازم ارسال می‏شود. این علائم دریافت شده، تحویل پردازشگر تعبیه شده در IFF به نام OL-76AP و نشان‏دهندهء کنترل AN/APA-172 می‏گردد تا مورد پردازش و شناسایی قرار گیرد. همچنین پاسخ‏دهندهء تعبیه شده در E-2 به نام AN/APX-72 هنگامی که خود E-2 مورد پاسخ سیستم IFF یک هواپیمای دیگر قرار گیرد، علائم جوابی را ارسال می‏کند.

* مجموعه آنتن AN/APN-171 در بشقاب چرخان بر پایه‏هایی در بالای هواپیما قرار گرفته است. این گروه آنتن، مجموعهء رادار و سیستم شناسایی دوست از دشمن را شامل می‏شود. ضمن اینکه برای نگهداری در آشیانهء ناوهای هواپیمابر، این مجموعه آنتن، 22 اینچ پائین آورده می‎شود.

* گیرندهء اخطار راداری AN/ALR-59
این سیستم، اطلاعات مبنی بر رهگیری شدن و تهدید از طرف رادار دشمن را به سیستم‏های پردازشگر هواپیما منتقل می‏نماید. اطلاعات تجزیه و تحلیل شده با اطلاعات تعقیب و رهگیری رادار و فرستندهء IFF در قسمت برنامه‏ریز کامپیوتر موسوم به OL-77OSQ مطابقت داده شده و پس از ارزیابی، در نمایشگرهای کنترل در مقابل خدمهء E-2 ظاهر می‏گردند.

* پردازشگر تعقیب کنندهء اهداف که با کد OL-76AP شناخته می‏شود و یک کامپیوتر با منظور ویژه است که برای نمایش اطلاعات بدست آمده توسط IFF از فرستنده – گیرندهء آن و فراهم کردن اطلاعات موقعیت و ماهیت شناسایی برای هر هدفی که توسط IFF مورد پرسش قرار گرفته است به شکل دیجیتال برای کامپیوتر برنامه‏ریز است که در نهایت به صورت سمبل‏های هدف، برای اپراتور نمایش داده می‏شود. از وظائف دیگر این پردازشگر، مطلع کردن اپراتورهای E-2 از پاسخ‏های اضطراری IFF می‏باشد.

* گروه پردازشگر تعقیب کنندهء رادار به نام OL-93AP ساحت جنرال الکتریک که مجموعهء رادار را به واحد برنامه‏ریز کامپیوتر مرتبط می‏کند. این واحد، پژواک‏های موجود را که از رادار دریافت شده است، تعقیب نموده، اطلاعات را پس از پردازش، به واحد برنامه‏ریز کامپیوتر ارسال می‏کند.

* واحد برنامه‏ریز کامپیوتر، اعمال رهگیری هواپیماها، ناوبری و جهت‏دهی رهگیری، تبادل داده‏ها را برعهده دارد. این سیستم از دو پردازشگر هشت بیتی L-304 به شکل موازی بهره می‏برد. (باید توجه داشت که پردازندهء 8 بیتی برای سال 1970، یک نوآوری محسوب می‏شده است)

* سایر سیستم‏ها: ناوبری اینرسیایی، ضدعمل الکترونیک، رمز داده‏های UHF و . . .
عملیات
مقدار فضای موجود برای اپراتور رادار، افسر اطلاعات رزمی و افسر کنترل هوایی در بدنهء تنگ و باریک E-2 شاید کافی نباشد، ولی در هواپیمایی مخصوص رزم الکترونیک و کنترل هوایی که قابلیت برخاست از عرشهء ناوهای هواپیمابر را داراست، جایی کافی به نطر می‏رسد.
ترکیب F-14A و E-2C: یک مخلوط شکست ناپذیر
E-2 به طور عادی توسط محافظت دو فروند جنگندهء F-14A مجهز به شش موشک دوربرد AIM-54، برای گشت رزمی هوایی خود بهره می‏برد و افسر کنترل هوایی در E-2C، ارتباطات لازم برای کنترل تاکتیکی پرواز جنگنده‏ها را ایجاد می‏کند. از طریق ارتباط داده‏ها بین جنگنده‏های F-14A و E-2C، یک تیم بسیار قوی دفاع هوایی ایجاد می‏شود؛ ضمن اینکه اطلاعات کسب شده توسط رادار 360 درجه‏ای هواپیمای E-2C، مستقیمن توسط لینکهای دیجیتال به هواپیماهای F-14 منتقل می‏‎شود و بدین طریق، افسر رادار هواپیمای F-14 یا RIO، دید 360 درجه‏ای به اطراف پیدا می‏کند! دیگر حسن این سیستم جالب این است که بین E-2C و F-14ها، به هیچگونه ارتباط کلامی از طریق رادیو نیاز نمی‏باشد و این امر، به حفاظت اطلاعات و مخفی ماندن ماموریت، کمک شایانی می‏کند. (به نظر می‏رسد ماموریت دفاع هوایی در زمان نگارش این مطلب، برعهدهء مدل A بوده است و مدل D، بیشتر برای ماموریتهای زمینی، مورد استفاده قرار می‏گیرد)
سیستم رادار بسیار پرقدرت F-14A به نام AWG-9 ساخت کمپانی هیوز، توانایی رهگیری همزمان 24 هدف را تا فاصلهء 160 کیلومتری را به خلبان F-14 می‏دهد. اطلاعات کسب شده توسط رادار F-14 از طریق سیستم تبادل داده‏ها به کامپیوتر برنامه‏ریز E-2C منتقل شده و با هدفهای شناسایی شده توسط رادار E-2C، مطابقت داده می‎شود. این اطلاعات در صورت خارج بودن از سیستم رهگیری E-2C، وارد سیستم شناسایی اهداف E-2C می‎شوند؛ بدین معنی که ممکن است به عللی، اهداف مورد نیاز جهت رهگیری، بیش از توان و ظرفیت هواپیمای E-2C باشد، بنابراین از رادار پرقدرت F-14 جهت تکمیل جستجو و رهگیری اهداف نیز استفاده می‏شود.
بنا به اظهار کمپانی گرومن، به کار گیری هم‏زمان یک اسکادران F-14A و دو فروند E-2C، ظرف چند دقیقه، می‏تواند منجر به انهدام 100 فروند هواپیمای دشمن شود! ضمن اینکه توان رادار E-2C نسبت به یک رادار ثابت زمینی، امکان 50 درصد بیشتر سرنگونی هواپیماها را فراهم می‏آورد.
در یک نبرد تاکتیکی هوایی میان دو فروند F-14A، یک فروند E-2C با جنگنده‏های دشمن، طبق محاسبات و آزمایشات فراوان کمپانی گرومن، توانی معادل 20 درصد بیشتر از یک اسکادران F-14A ولی بدون E-2C، ایجاد می‎شود! طبق آمار ارائه شده به پنتاگون از سوی گرومن، با استفادهء موثر از E-2C در یگانهای نیروی دریایی، آمار تلفات هواپیماهای دشمن 200 درصد افزایش یافته و تلفات خودی، 400 درصد می‎شود.
در خلال زمانهای صلح، ایده‏آل یک نیروی دفاع هوایی، داشتن قابلیت جستجو و شناسایی هر جسم پرندهء ناشناس است. هنگامی که رادار جستجوکننده، هدفی را رهگیری می‏‎کند و IFF آن را ناشناس اعلام می‏کند، بر روی صفحهء نمایشگر اپراتور، در کنار هدف مورد، کلمهء ناشناس درج می‏شود؛ ضمن اینکه جهت پروازی، سرعت و ارتفاع نسبی آن نیز درکنارش نوشته می‏شود. سپس اپراتور E-2C، اطلاعات هدف را در اختیار F-14 ها قرار می‏دهد. کامپیوتر E-2C مختصات هدف انتقال یافته به F-14 را با سوخت، مهمات و نزدیکی F-14 به هدف مورد ارزیابی قرار می‏دهد. با شناسایی هدف به عنوان دشمن، جنگندهء F-14A در مسیر و سرعت مناسب، به سمت هدف هدایت می‏شود تا در فاصلهء مناسب، هدف هوایی را با موشک AIM-54 مورد اصابت قرار دهد.

هواپیمای E-2C+
هواپیمای E-2C+ نوع ارتقاء یافته‏ای از مدل C است که رادار و نرم‏افزارهایش ارتقاء و بهود یافته و به موتور قوی‏تری تجهیز شده است. این برنامهء ارتقاء در دو سطح Block I و Block II شناخته می‎شود که شامل موارد زیر است:
* رادار APS-139 و APS-145 (به ترتیب در سری I و II)
* سیستم پردازشگر اطلاعات بهبود یافته

به تاریخ 26 آوریل 1999، کمپانی معظم نورثروپ – گرومن، برندهء منقاصهء 1.305.400.000 دلاری پنتاگون شد. طبق این قرارداد چندساله، تعداد 21 فروند هواپیمای E-2C با پیکربندی اصلاح شده و ساختار بهبود یافته به نام Hawkeye 2000 برای نیروی دریایی ایالات متحده تولید می شوند، ضمن اینکه قطعات و مواد مصرفی یک هواپیمای E-2C نیز برای نیروی هوایی فرانسه ارسال می گردند. طبق این قرارداد، تحویل هواپیماها تا پایان جولای 2006 به اتمام خواهد رسید.

نیروی هوایی تایوان نیز یک مدل سفارشی از این هواپیما به نام E-2T را به تاریخ سپتامبر 1995 به عنوان جزئی از قرارداد 749.5 میلیون دلاری خرید تسلیخات از ایالات متحده و شرکت نورثروپ گرومن، دریافت کرد. با ایجاد پیوستگی با F-16 ها و Mirage2000 های تایوانی، هواپیمایی E-2T، باعث بهبود سیستم دفاع هوایی تایوان خواهد شد و قدرت بازدارندگی و حملات هوایی را به رقم بین 5 تا 25 دقیقه خواهد رساند.

برخی مشخصات E-2C و E-2C+
سازنده: کمپانی گرومن و وستیگهاوس (کمپانی گرومن، امروزه با ادغام شرکت نورثروپ، به نام نورثروپ گرومن شناخته می شود)
ماموریت: پیش اخطار و کنترل کننده هواپیماها

پیشرانه
مدل E-2C: دو موتور توربوپراپ آلیسون T56-A-425 با کشش هر کدام 4600 اسب بخار
مدل E-2C+: دو موتور توربوپراپ آلیسون T56-A-427 با کشش هرکدام 5100 اسب بخار (استفاده شده از سال 1988)
جت ملخ دار = توربوپراپ (Turboprops)

اولین پرواز
مدل اولیهء W2F-1: به تاریخ 21 اکتبر 1961
مدل E-2C: به تاریخ 20 ژانویهء 1971

ورود به خدمت
E-2A: به تاریخ 19 ژانویهء 1964
E-2C: به تاریخ نوامبر 1973

خدمه
2 خلبان، 1 اپراتور رادار، 1 افسر کنترل، 1 افسر مرکز اطلاعات نبرد

قیمت مدل E-2C+: مبلغ 51 میلیون دلار

ابعاد
طول: 17.54 متر
فاصلهء‌ دو سر بالها: 24.56 متر
ارتفاع: 5.58 متر
سطح بالها: 65.03 متر مربع

اوزان
وزن خالی: 17.210 کیلوگرم
وزن مناسب برخاستن: نامعلوم
حداکثر وزن قابل برخاستن: 23.505 کیلوگرم
ظرفیت سوخت: 8625 کیلوگرم

سرعت
حداکثر سرعت در ارتفاع بالا: 390 مایل بر ساعت = 625 کیلومتر بر ساعت
سرعت کروز (گشت زنی): 310 مایل بر ساعت = 500 کیلومتر بر ساعت
سرعت در سطح دریا: نامعلوم

سقف پرواز خدمتی: 11.275 متر = 36.955 فوت

برد پروازی: 2780 کیلومتر (مجموع رفت و برگشت)
برد عبوری: 2850 کیلومتر
پایداری پرواز: 6 ساعت و 15 دقیقه
حداکثر تحمل شتاب g: نامعلوم

گونه های شناخته شده
W2F-1: مدل اولیهء ساخته شده
E-2A: اولین مدل تولید انبوه شده به تعداد 59 فروند
TE-2A: نوع آموزشی ساخته شده از روی E-2A به تعداد 2 فروند
E-2B: مدل ارتقاء یافتهء نوع E-2A با کامپیوتر بهبود یافته و ایجاد قابلیت سوختگیری هوایی
E-2C: نوع پیشرفته مجهز به تعداد بیشتری از سیستم های الکترونیک توانمند
TE-2C: نوع آموزشی ساخته شده از روی E-2C به تعداد 2 فروند
E-2C+: مدل ارتقاء یافتهء C براساس جنگنده های موجود در ایالات متحده با رادار، نرم افزارهای بهبودیافته و موتور قوی تر
E-2T: مدلی ارتقاء از E-2B مخصوص نیروی هوایی تایوان به تعداد 6 فروند
سابقهء شرکت در نبرد
* جنگ ویتنام: مورد استفادهء نیروی دریایی ایالات متحده از سال 1965 تا 1972
* اشغال جنوب لبنان: مورد استفادهء اسرائیل به سال 1982
* عملیات El Dorado Canyon بر علیه لیبی: استفاده شده توسط نیروی هوایی ایالات متحده به سال 1986
* عمیلات طوفان صحرا یا Desert Storm بر علیه عراق: استفاده شده توسط نیروی دریایی ایالات متحده به سال 1991
* عملیات علیه Deliberate Force در بوسنی: استفاده شده توسط نیروی هوایی ایالات متحده سال 1995
* عملیات آزادسازی افغانستان موسم به Enduring Freedom: استفاده شده توسط نیروی دریایی ایالات متحده به سال 2001
* عملیات آزادسازی عراق: استفاده شده توسط نیروی دریایی ایالات متحده از سال 2003 تاکنون

کاربران
مصر، فرانسه، اسرائیل، ژاپن، سنگاپور، تایوان، مکزیک و نیروی دریایی ایالات متحده

  
نویسنده : امیر حسین بیک ; ساعت ٧:۳٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٩ مهر ۱۳۸٩
تگ ها :